Rozpoznanie
Po czym poznajesz, że tekst, plan, usługa albo rozmowa są naprawdę dobre?
Warsztaty 10 | termin do ustalenia | 90-120 minut
Metoda 4P: przykłady, pytania, progi jakości i plan
Od intuicji do planu działania
Uczymy się używać AI nie jako wyroczni, ale jako rozmówcy, który potrafi zadawać pytania, wydobywać przykłady, porządkować kryteria i pomóc zamienić doświadczenie człowieka w prosty plan. Człowiek zostaje źródłem praktycznej wiedzy i osobą, która podejmuje decyzję. Nazywamy to metodą Wywiad 4P.
1
Przykłady
Dobry, przeciętny i zły przypadek z praktyki człowieka.
2
Pytania
AI dopytuje o kontekst, wyjątki, ryzyka i brakujące dane.
3
Progi jakości
Po czym człowiek poznaje, że efekt jest wystarczająco dobry?
4
Plan
Człowiek wybiera, co zostaje, co poprawia i czego AI nie decyduje.
0-12 minut
Wiedza ukryta: to, co robimy dobrze, zanim umiemy to opisać
Wiedza ukryta, milcząca albo niejawna, to praktyczne wyczucie: po czym poznajemy dobry efekt, kiedy łamiemy regułę, co poprawiamy odruchowo i jakie błędy widzimy szybciej niż osoba początkująca. Ten warsztat pokazuje, jak AI może pomóc tę wiedzę nazwać.
Wiemy więcej, niż potrafimy powiedzieć.
Zdanie warsztatów
AI nie ma naszego doświadczenia, ale może pomóc nam je usłyszeć
Dobre pytania AI działają jak spokojny wywiad: wyciągają przykłady, kontrprzykłady, kryteria jakości i granice odpowiedzialności.
Błędy
Jakie sygnały mówią ci, że coś zaraz pójdzie w złą stronę?
Wyjątki
Kiedy standardowa zasada przestaje działać i trzeba użyć wyczucia?
Granice
Czego AI może dopilnować, a co musi zostać po stronie człowieka?
12-25 minut
Wywiad 4P: prosta metoda wydobywania wiedzy ukrytej
Zamiast zaczynać od "napisz mi plan", uczestnik prowadzi AI przez cztery kroki. Dzięki temu plan wyrasta z doświadczenia człowieka, a nie z pewnego siebie zgadywania modelu.
Przykłady
Podaję trzy przypadki: dobry, przeciętny i taki, którego chcę uniknąć.
Pytania
AI dopytuje o kontekst, wyjątki, ryzyka, odbiorcę i brakujące dane.
Progi jakości
Ustalam, po czym poznam, że efekt jest dobry, wystarczający albo ryzykowny.
Plan
Dopiero po korekcie syntezy AI układa kroki, ryzyka i rzeczy do sprawdzenia.
Najważniejsze
4P spowalnia AI w dobrym miejscu.
Najpierw przykłady i pytania, potem kryteria. Plan jest ostatni, bo ma wynikać z rozmowy.
Jedno zdanie do zapamiętania
Nie zaczynam od planu
Zaczynam od trzech przykładów i proszę AI, żeby zadało pytania, zanim zaproponuje jakiekolwiek rozwiązanie.
25-40 minut
Człowiek i AI mają inne rodzaje "wiedzenia"
AI może bardzo dobrze układać język, szukać wzorców i proponować struktury. Człowiek wnosi sytuację, odpowiedzialność, relacje, zmysły, pamięć praktyki i osąd. Warsztat działa wtedy, gdy te role są nazwane, a nie pomieszane.
Człowiek wnosi
- doświadczenie konkretnego miejsca, osób i ograniczeń,
- wyczucie tonu, ryzyka, kontekstu i właściwego momentu,
- odpowiedzialność za decyzję, skutki i relacje,
- pamięć przykładów, pomyłek, wyjątków i drobnych sygnałów,
- prawo powiedzenia: tego AI nie ma rozstrzygać.
AI może pomóc
- zadać pytania, których sami byśmy nie zadali,
- porównać kilka przykładów i wyciągnąć wspólne cechy,
- nazwać kryteria jakości prostym językiem,
- zamienić intuicję w checklistę, instrukcję albo plan,
- pokazać luki i założenia do sprawdzenia.
Mini zasada
AI może porządkować doświadczenie, ale nie przejmuje doświadczenia.
Dlatego prosimy AI o pytania, przykłady i strukturę, a nie o ostateczny osąd bez kontekstu.
Pytanie prowadzącego
Co robisz dobrze, ale trudno ci to wytłumaczyć?
Uczestnicy wybierają jedną sytuację: praca, usługa, opieka, organizacja wydarzenia, nauka, komunikacja albo codzienny problem.
40-60 minut
AI jako rozmówca: Wywiad 4P w praktyce
Zamiast prosić AI od razu o gotowy plan, ustawiamy je w roli cierpliwego rozmówcy. Najpierw ma zapytać o przykłady, sytuacje trudne, granice i kryteria jakości. Dopiero potem wolno mu robić syntezę.
Przykłady
Opisz trzy sytuacje: dobrą, przeciętną i taką, której chcesz uniknąć.
Pytania
AI dopytuje o cel, odbiorcę, ograniczenia, wyjątki, ryzyka i brakujące dane.
Progi jakości
Nazywasz minimum, dobry efekt i sygnały ostrzegawcze.
Plan
Plan powstaje dopiero po syntezie i korekcie człowieka.
Granice
Jakich decyzji AI nie ma podejmować i gdzie musi wrócić z pytaniem?
Język
Jak ma brzmieć plan: prosto, konkretnie, spokojnie, lokalnie, zawodowo?
Prompt: wywiad z moją praktyką
60-80 minut
Promptowanie 4P, które tworzy koncepcję planu działania
To jest główny gamechanger warsztatu: prompt 4P nie ma od razu produkować rozwiązania. Ma prowadzić mini-proces: pytania, synteza, założenia, koncepcja, korekta człowieka i dopiero plan działania.
1. Pytania
AI dopytuje o sytuację, przykłady, ograniczenia, odbiorcę i cel.
2. Synteza
AI porządkuje odpowiedzi i oddziela fakty od założeń.
3. Koncepcja
AI proponuje kierunek planu: cel, zasady, kroki i warianty.
4. Decyzja
Człowiek poprawia, usuwa, wybiera i dopiero wtedy zatwierdza plan.
Prompt konsultacyjny 4P: przykłady -> pytania -> progi -> plan
Różnica
Słaby prompt prosi o wynik. Dobry prompt uruchamia rozmowę.
Uczestnik uczy się kierować AI jak konsultanta: najpierw pytania, potem rozumienie, dopiero potem plan.
Sygnał jakości
AI ma umieć powiedzieć: tego jeszcze nie wiem
Jeżeli AI nie odróżnia faktów od założeń, prosimy je o poprawkę zanim przejdziemy do działania.
80-105 minut
Laboratorium: jedna sprawa, jedna rozmowa, jeden plan
Uczestnicy wybierają realną, ale bezpiecznie opisaną sytuację. Celem nie jest perfekcyjny dokument, tylko przejście przez cały proces: moje doświadczenie -> pytania AI -> synteza -> koncepcja -> plan z decyzją człowieka.
Praca lub usługa
Jak odpowiadać klientom, wyjaśniać zasady, poprawić opis usługi albo przygotować checklistę.
Wydarzenie
Jak zaplanować lokalne spotkanie, zaproszenie, dyżur, warsztat albo akcję społeczną.
Nauka
Jak odkryć, co już wiem, czego nie rozumiem i jaki plan powtórek będzie realistyczny.
Dom i opieka
Jak uporządkować obowiązki, instrukcje, listy rzeczy do sprawdzenia i granice pomocy AI.
Opisuję sytuację
Bez nazwisk, adresów, danych zdrowotnych, dokumentów i cudzych historii.
Odpowiadam na pytania
Podaję przykłady, sygnały jakości, błędy, wyjątki i granice.
Poprawiam syntezę
Usuwam rzeczy nieprawdziwe, dopisuję brakujące i oznaczam założenia.
Zatwierdzam koncepcję
Wybieram kierunek planu, pierwszy krok i rzeczy do sprawdzenia.
Biorę plan
Plan ma cel, kroki, ryzyka, checklistę i decyzje człowieka.
Nie oddaję osądu
AI pomaga nazwać i ułożyć. Człowiek decyduje, co naprawdę robi.
105-120 minut
Domknięcie: moja instrukcja do pracy z wiedzą ukrytą
Na koniec każdy zapisuje krótką instrukcję, którą może później wkleić do AI przy podobnym zadaniu. Instrukcja nie udaje, że AI wie wszystko. Mówi, jak ma pytać, co ma porządkować i kiedy ma wracać do człowieka.
Moja instrukcja zawiera
- typ sytuacji, w której AI ma pomagać,
- pytania, które AI ma zadać przed planem,
- kryteria dobrego efektu opisane moimi słowami,
- listę faktów, których AI nie ma zgadywać,
- miejsce na decyzję człowieka przed użyciem planu.
Tego nie oddaję AI
- odpowiedzialności za decyzję i skutki,
- danych prywatnych i cudzych spraw,
- oceny prawnej, medycznej, podatkowej lub finansowej,
- ostatecznego rozpoznania sytuacji bez sprawdzenia,
- mojego tonu, relacji i granic.
Zdanie na wyjście
AI może zadawać pytania, które pomagają mi usłyszeć własne doświadczenie.
Najpierw wywiad, potem synteza, potem koncepcja, potem plan. Decyzja zostaje przy człowieku.
Trzy pytania po warsztacie
Przed kolejnym użyciem AI
- Czy AI zadało mi pytania, zanim zaproponowało rozwiązanie?
- Czy plan wynika z mojego doświadczenia, a nie z domysłów AI?
- Czy wiem, co muszę sprawdzić i czego nie oddaję AI?
Materiały
Do pobrania po zajęciach
Cztery pliki pomagają przeprowadzić warsztat albo wrócić do niego samodzielnie: scenariusz, karta pracy, zestaw promptów i checklista.
Scenariusz prowadzenia
Pełny przebieg Warsztatów 10: wiedza ukryta, metoda Wywiad 4P, prompt konsultacyjny i laboratorium planu działania.
Karta pracy
Arkusz uczestnika: sytuacja, przykłady, kryteria, pytania AI, synteza, koncepcja i plan.
Prompty: Wywiad 4P
Gotowe polecenia do przykładów, pytań, progów jakości, syntezy oraz budowania koncepcji planu działania.
Checklista
Krótka kontrola: czy AI pytało, czy plan wynika z doświadczenia i co musi zostać po stronie człowieka.